The New York Times gazetesi, Boeing 737 Мax tipi iki yolcu uçağının kaza yapmasına yol açan sistemle ilgili bilgi edinmeye çalışmayan ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA), bilgi geldikten sonra da Max'ın uçmasını yasaklamak için hemen harekete geçmediğini yazdı.

Etiyopya ve Endonezya'da yaşanan, 346 kişinin canını alan kazaların ardından tartışma konusu olan ve dünya çapında seferden kaldırılan ABD yapımı Boeing 737 MAX tipi uçakları mercek altına alan New York Times (NYT), uçak devi Boeing'in hataları konusunda ABD Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) ihmalkarlığına dikkat çekti.

Daha önce Boeing CEO'su Dennis Muilenburg, her iki kazada Manevra Karakteristikleri Takviye Sistemi'ndeki (MCAS) bir hatanın payı olduğunu kabul etmişti.

FAA ve Boeing’de çalışmış ve halen çalışmakta olan kişilere dayandırılan haberde, FAA’nın MCAS ile ilgili risk değerlendirmesini hiçbir zaman bağımsız olarak yapmadığı ve aslında sistem hakkındaki bilgileri de toplamadığına dikkat çekildi.

Gazeteye konuşan kaynaklar, kurumun kendi çalışanlarının daha önemli görevlere yoğunlaşabilmesi için rutin kontrollerle ilgili sorumluluğu üretici şirketlere yüklediğini belirtti.

ŞİRKETE 'KUSURUN VARSA SÖYLERSİN' DENİLDİ

Buna göre MCAS’ın geliştirilmesinin takibiyle ilkin FAA’nın iki deneyimsiz çalışanı görevlendirildi.

Daha sonra kurum, sistemin onaylanmasıyla ilgili tüm sorumluluğu Boeing’e yükledi, lakin şirketten MCAS’ın potansiyel tehlike taşıyabilecek eksiklerinin giderilmesiyle ilgili bilgi vermesini istemedi.

Kasım ayında Lion Air kazasının ardından yapılan soruşturmada, pilotların Boeing 737 MAX modelindeki yeni bir özellik olan, motorun durmasını önleyen otomatik sistemle sorun yaşadıklarından yakındığı ortaya çıktı.

Kaza sırasında el kitabına bakarak arızanın sebebini çözmeye çalışan pilotların çabalarına karşın, sistemin uçağın burnunu aşağı çektiği belirtilmişti.

'TAM ANALİZ ELİMİZDE YOK, ŞAŞKINIZ'

Ancak yaptıkları güvenlik değerlendirmesinde sistemin uçağın burnunu aşağı çektiğinden ve aracın kontrol edilmesini engelleyebileceğinden bahsetmeyen FAA mühendisleri, 'MCAS sisteminin tam bir analizinin ellerinde bulunmuyor olmasına çok şaşırdıklarını' ifade etti.

'KAZA OLURSA ŞUNLARI YAPARSINIZ' BİLDİRİSİ

Tüm bunlara rağmen FAA, bu tipteki uçakların uçmasını yasaklamak için hemen harekete geçmedi ve bunun yerine pilotlara acil durumlarda yapılması gerekenlerle ilgili mevcut kurallar konusunda bir bildiri yayınladı. Kaynakların verdiği bilgiye göre bu bildiride MCAS’tan bahsedilmiyordu.

KURUMSAL YETKİSİNİ AZ MEMUR ÇALIŞTIRMAK İÇİN ŞİRKETLERE DEVRETMİŞ

NYT'ye göre bu durum, uçak üreticilerinin çıkarlarını temsil eden lobicilerin çabaları sonucunda daha az personelle daha çok iş yapmayı amaçlayan FAA'nın Boeing gibi şirketlere daha fazla özerklik aktarmasından kaynaklandı.

BOEING 737 MAX 8 KRİZİ

Endonezya'da Lion Hava Yollarına ait JT 610"sefer sayılı Boeing 737 Max 8 tipi uçak, 29 Ekim 2018'de, Cakarta'dan Sumatra Adası'ndaki Pangkal Pinang şehrine gitmek üzere havalandıktan kısa bir süre sonra denize çakılmıştı.

189 kişinin yaşamını yitirdiği kaza, bu tip uçakların ilk kazası olarak tarihe geçmişti.

Etiyopya Hava Yollarına ait Boeing 737 Max 8 tipi yolcu uçağı da 10 Mart'ta Addis Ababa'dan Kenya'nın başkenti Nairobi'ye gitmek için havalandıktan kısa süre sonra düşmüş, uçaktaki 157 kişi hayatını kaybetmişti.