İklim değişikli Boğaziçi'nde tarihi yalılara büyük darbe vuracak. Coğrafya uzmanı Prof. Dr. İhsan Çiçek, iklim değişikliği nedeniyle deniz suyunun 2150 yılına dek İstanbul Boğazı'nda 5 metreye kadar yükseleceğini, bu durumun yalıları önemli ölçüde etkileyeceğini kaydetti. 

"İstanbul Boğazı çok önemli kültür alanı ve çevresinde çok sayıda yalı var. Deniz seviyesinin 2 metre yükselmesi, bu yalıların birinci katlarının tamamıyla su altında kalmasına neden olur" diyen Çiçek, denizde değişimin 2050'lerden itibaren görülür duruma geleceğini söyledi. 

İklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkilerini anlatan Ankara Üniversitesi (AÜ) öğretim üyesi Prof. Dr. Çiçek, deniz suyunun 2100 yılında 2 metre, 2150'de 5 metreye kadar yükselebileceğini söyledi. 

Prof. Dr. İhsan Çiçek

Doğu Akdeniz ve Antalya'nın küresel ısınmadan en fazla etkilenecek bölgelerden biri olduğuna dikkati çeken Çiçek, Antalya'nın sıcaklık artışı, yağış miktarı ve kıyıda yer almasından dolayı deniz seviyesi artışından etkilenecek bölgede bulunduğunu ifade ederek, kentte iklim değişikliğine yönelik planlanma yapılması gerektiğini vurguladı. 

Prof. Dr. İhsan Çiçek, 2100 yılında Antalya ve çevresinde sıcaklık ortalamasının 6 dereceye kadar artmasının öngörüldüğünü dile getirdi.

Son yıllarda küresel anlamda sıcaklığın karalar üzerinde 1.,6 derece, denizler üzerinde 0.88 derece arttığını kaydeden Prof. Dr. Çiçek, "Küresel ortalamaya bakarsak 1900'lü yıllardan sonra sıcaklık 1.09 derece arttı. Bu artış trendi giderek büyüyor. Biz hiçbir şey yapmazsak, bugünkü eylemleri sürdürürsek 2100 yılında dünya ortalaması 3.7 derece artacak. Bugün 1.1, 70 yıl sonra 3.7 dereceye çıkacak. Buna bizim dünyanın dayanabilmesi mümkün değil. 36,5 dereceye sahip insan vücudu 37.5 dereceye yükseldiğinde hastalanıyor. O nedenle dünya hastalanıyor. Önlem alınması lazım" diye konuştu.

2 METRELİK YÜKSELME 200 METRE DEMEK

İklim değişikliğinin deniz seviyesinde artışa yol açacağına dikkati çeken Prof. Dr. İhsan Çiçek, Türkiye'de daha çok sıcaklık artışı, yağış azalışı, kuraklık konuşulduğundan bahsetti. Türkiye'de deniz seviyesi artışının fazla konuşulmadığını vurgulayan Prof. Dr. Çiçek, şöyle devam etti:

"Deniz seviyesinde yükselme olması Türkiye için çok önemli. Deniz seviyesi yükseldiğinde, sadece karalar suyun altında kalmıyor. Belirli alanlar su altında kalacak. Türkiye yüksek bölge olduğu, kıyılarda çok düzlük alan bulunmadığı için sanki etkilenmeyecek gibi düşünülüyor ve hesap edilmiyor. Düz alanlarda bu çok önemli. 2100 yılında 2 metre, 2150 yılında 5 metreye kadar deniz seviyesinin artma olasılığı var. '2 metre, 5 metre nedir', diye düşünülebilir. Düz, ovalık alanlarda bu 1'e 100 gibi orana sahip. 1 santim yükselirse, deniz seviyesi 100 santim içeri giriyor. Bu çok önemli bir şey."

TARIMSAL ALANLAR VE TABAN SUYU TUZLANIYOR

Deniz seviyesindeki yükselmenin özellikle kıyılardaki akarsu ağızlarında ve düz alanlarda etkili olacağını anlatan Prof. Çiçek, "Akarsu çevresinde düşük yükseklikte alanlar var. O bölgelerde su içeri giriyor ve geniş alanları kaplıyor. Karasal alanların su altında kalmasıyla deniz suyunun yayıldığı alanlarda tarımsal alanlar, taban suyu tuzlanıyor. Denize yakın alanlarda pek çok arazi tuzlanma nedeniyle kullanılamaz hale geliyor. Bunu sadece 'deniz seviyesi yükseldi, su bastı' olarak düşünemezsiniz. Büyük alanlar deniz seviyesi yükselmesinden etkileniyor" ifadesini kullandı.

KÜLTÜR VARLIKLARINI TEDBİRLERLE KORUYALIM

Deniz suyunun 2 metre yükselmesinin kıyı şeridindeki yol açacağı değişiklikler hakkında örnek veren Prof. Dr. Çiçek, şunları kaydetti:

"Ülkemizde alçak alanlar Çukurova, Göksu Nehri çevresi Silifke, Antalya'da Aksu Manavgat ovaları, Ege'de Gediz, Büyük Menderes, Küçük Menderes gibi alanlar etkileniyor. İstanbul da etkileniyor. İstanbul Boğazı çok önemli kültür alanı ve çevresinde çok sayıda yalı var. Bu yalıların çevresinde deniz seviyesinin 2 metre yükselmesi, birinci katlarının tamamıyla su altında kalmasına neden olur. Yalılar, Kuleli Askeri Lisesi gibi pek çok tarihi alanlar var. Bu kültürü korumak için de iklim değişikliğine yönelik tedbirleri almak zorundayız. İnsan kulağına küçük şeyler gibi gelen '2 metre, 5 metre' gibi değişimler etkileri çok büyük olarak karşımıza çıkıyor."