Uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilen ürünlerin denetimine ilişkin değerlendirmede bulunan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yaygınlaşan elektronik ticaretin, ürün güvenliği açısından çeşitli risk unsurları da içerdiğine işaret ederek, bu sebeple fiziki piyasalarda olduğu kadar elektronik piyasalarda da ürün güvenliğine yönelik kuralların uygulanmasını sağlamanın ve bunlara uygunluğu denetlemenin giderek önemli hale geldiğini söyledi.

ETİCARETTE YENİ DÖNEM

2021 yılında yürürlüğe giren Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile eticaret üzerinden satılan ürünlerin de denetim kapsamına alındığını hatırlatan Bolat, "Kanunda, denetleyici kuruluşların eticarete konu ürünleri denetlemeleri, uygun olmayan ürünler için aracı hizmet sağlayıcıya veya medya hizmet sağlayıcı kuruluşa satış ortamından ilgili ürün içeriğinin kaldırılması veya tanıtımın durdurulması için bildirimde bulunulması ve gerek görülmesi halinde içeriğe erişimin engellenmesi için hükümlere yer verilmiştir." şeklinde konuştu.

DENETİM TASLAĞI HAZIR

Sözlerine devam eden Bolat, "Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği Taslağı" hazırlandığı bilgisini vererek, taslakla, uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan ürünlerle ilgili arz koşullarına, satış ilanlarına, bu ürünleri piyasaya sunan veya piyasada bulunduran iktisadi işletmecilerin yükümlülüklerine yer verildiğini anlattı. Bolat ayrıca, taslakla bilgi toplumu hizmet sağlayıcı, aracı hizmet sağlayıcı, posta hizmet sağlayıcı gibi yeni aktörlerin yükümlülüklerine, yetkili kuruluşların yetki ve sorumluluklarına ve bu kapsamda yürütülecek piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlendiğini dile getirdi.

"UYGULAMA TÜM ÜRÜNLERİ KAPSAYACAK"

Bakanlığa ulaşan görüşlerin değerlendirilmesi sonrasında taslağı Cumhurbaşkanlığına iletmeyi planladıklarını belirten Bolat, "Yönetmelik taslağına göre, denetim yapan kuruluşlar, uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilen ürünlerden 'gizli satın alma' yoluyla numune elde ederek, test veya muayene yapabilecek, iktisadi işletmecilerden gerekli gördüğü bilgi, belge ve kayıtları isteyebilecek. Bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle farklı idarelerin uygulamalarında yeknesaklık sağlanacak, uygulamalar iyileştirilerek eticarete konu ürünlerin daha etkin denetimi sağlanacak." ifadelerini kullandı.

HAKSIZ REKABET ÖNLENECEK

Açıklamalarına devam eden Bolat, Vatandaşların sağlığının korunmasını, uygunsuz ürünleri eticaret üzerinden satışa sunanlara yönelik etkin önlemler alarak kurallara uyan iktisadi işletmeleri haksız rekabete karşı korumayı öncelik olarak gördüklerini ifade ederek, "Uygulama yalnızca Bakanlığımız görev kapsamındaki ürünleri değil, Kanunda olduğu gibi tüm ürünleri kapsayacak. Denetim faaliyetleri halihazırda olduğu gibi Bakanlığımız koordinasyonunda titizlikle yürütülmeye devam edilecek." şeklinde konuştu.

"KISA SÜRE İÇİNDE HAYATA GEÇECEK"

Sözlerine devam eden Bolat, teknolojik gelişmelere uygun şekilde denetim sistemini güncelleyip ileriye götüreceklerini belirterek, "Neredeyse her gün karşılaştığımız yeni teknolojik gelişmeler ve yapay zekanın hayatımıza giderek daha fazla girmesi, diğer alanları olduğu gibi ürün güvenliği alanını da etkilemektedir. Bakanlığımız Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecek Avrupa Birliği finansmanlı 'eTicarette Ürün Güvenliği Projesi' de kısa süre içinde hayata geçecektir." şeklinde konuştu.

"YAPAY ZEKA İLE GÜVENSİZ ÜRÜN TESPİTİ YAPILACAK"

"Söz konusu proje, tüm yetkili kuruluşların elektronik ortamda satılan ürünlere ilişkin yürüttükleri piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin daha etkin hale getirilmesine katkı sağlayacak" diyen Bolat, "Yine proje kapsamında, eticarete konu ürünlerin denetimini mümkün kılan, yapay zeka desteği ile internette satılan güvensiz ürünlerin tespitini sağlayacak bir yazılım geliştirilerek, etkin denetim sistemi kurulması öngörülmektedir." ifadelerini kullandı.

"PİYASA ÜRÜNLERİ İÇİNDE DE GEÇERLİ OLACAK"

Uygulama kapsamında satıcıların ve aracı hizmet sağlayıcıların yükümlülüklerine ilişkin bilgi veren Bolat, "Öncelikle şunu belirtmek isterim, imalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı, dağıtıcı veya ilgili teknik düzenleme kapsamında ürünlerin imalatına, piyasada bulundurulmasına veya hizmete sunulmasına ilişkin sorumluluğu olan diğer gerçek veya tüzel kişilerin kanun kapsamındaki yükümlülükleri, uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilen ürünler için de geçerli olacak." dedi.

"RİSKLİ BULUNAN ÜRÜN..."

"Tüm bu iktisadi işletmecilerin, piyasaya güvenli ve mevzuata uygun ürün arz etme, ürünlerin taşıyabileceği risklere karşı önlemler alma ve gerektiğinde yetkili kuruluşlarla işbirliği yapma yükümlülükleri bulunuyor" diyen Bolat, "Bunlara ilaveten, aracı hizmet sağlayıcılarının da güvenli ve uygun ürün satışına aracılık etme, ürünün izlenebilirliğini kolaylaştırmak üzere tedarik zincirinde yer alan bir önceki ve varsa bir sonraki iktisadi işletmeciye ait bilgileri en az 10 yıl boyunca muhafaza etme ve söz konusu bilgileri gerektiğinde yetkili kuruluşlarla paylaşma gibi yükümlülükleri bulunuyor. Ayrıca, aracı hizmet sağlayıcılarının, riskli bulunan ürüne ilişkin içeriğin kaldırılması veya buna erişimin engellenmesi konusunda denetim yapan kuruluşlarla işbirliğine gitmesi gerekiyor." şeklinde konuştu.

"ÜRÜN GÜVENLİĞİ TEMAS NOKTASI"

Sözlerine devam eden Bolat, "Yönetmelik taslağıyla aynı zamanda aracı hizmet sağlayıcıların, Bakanlığımız ve yetkili kuruluşlardan gelen talepleri karşılamak üzere 'ürün güvenliği temas noktası' belirlemesi ve bu birimleri Bakanlığımıza ve yetkili kuruluşlara bildirmeleri hüküm altına alınacak." dedi.

"YAPTIRIMLAR SERT OLACAK"

Bolat, ürün güvenliğinde en önemli görevin düştüğü imalatçılar ve ithalatçıların bu konuda da çok hassas olacaklarına inandığını vurgularak, "Çünkü bu, vatandaşımızın can ve mal güvenliğinden ülkemiz kaynaklarının etkin kullanımına, ihracatımızın artırılmasından ithalatımızın disipline edilmesine ve kurallara uyan firmalarımızın haksız rekabetle karşılaşmamalarına kadar büyük önem arz etmektedir." ifadelerini kullandı.

Denetimlerde eticaret üzerinden satışı fazla olan ürünlerin ön plana çıkacağına işaret eden Bolat, yetkili kuruluşların denetimlerde, çocuklar gibi hassas tüketici gruplarına yönelik ürünleri, vatandaş şikayetlerini ve önceki denetim sonuçlarını dikkate aldığını bildirdi. 

Sözlerine devam eden Bolat, yükümlülüklerini yerine getirmeyen taraflara, gereken müeyyideler ve idari yaptırımların uygulanacağını belirterek, "Bunlar, ürünün tanıtım ve satışının internet veya medya hizmet sağlayıcı kuruluş üzerinden yapılması halinde söz konusu içeriğe erişimin engellenmesi, ürünün tanıtım ve satışının durdurulması, idari para cezalarının yanı sıra ürünleri piyasadan çekme ve geri çağırma gibi etkili yaptırımlardır." şeklinde konuştu.